Του Δημήτρη Σωτηρόπουλου (Διευθυντή Διοίκησης & Ανάπτυξης της Φιλικής Πιστοποίησης Α.Ε.)
Ο πρώτος Λογότυπος για τα προϊόντα βιολογικής παραγωγής παρουσιάστηκε το Δεκέμβριο του 2000 και πρακτικά απεικόνιζε τη σημαία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με ένα στάχυ στο κέντρο και τη σταθερή ένδειξη: «Βιολογική Γεωργία» σε κάθε επίσημη γλώσσα των 27 Κρατών – Μελών της ΕΕ. Ο λογότυπος αν και μη υποχρεωτικός στη χρήση για την επισήμανση των βιολογικών προϊόντων, απέκτησε την απαραίτητη φήμη και το σημαντικότερο ίσως όλων, ήταν αναγνωρίσιμος.
Εικόνα: Παλιός Ευρωπαϊκός Λογότυπος για τα Βιολογικά Προϊόντα
Η περιπέτεια για την επιλογή του νέου λογοτύπου…
Όταν αποφασίστηκε η αντικατάσταση του παλαιού Κανονισμού (ΕΟΚ) 2092/91 για την παραγωγή των βιολογικών προϊόντων από το νέο πλέον Κανονισμό (ΕΚ) 834/2007, ελήφθη παράλληλα και η απόφαση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αντικατασταθεί ο Κοινοτικός Λογότυπος με έναν επίσης νέο. Η διαδικασία επιλογής του νέου λογοτύπου πέρασε από διάφορες φάσεις και σίγουρα κράτησε πολύ περισσότερο από ότι αρχικά υπολογιζόταν. Στην αρχή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2007, παρουσίασε έναν νέο λογότυπο, ο οποίος αποσύρθηκε με συνοπτικές διαδικασίες επειδή προσομοίαζε σημαντικά με το λογότυπο των βιολογικών προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας της Γερμανικής αλυσίδας SuperMarket ALDI (η οποία προσέφυγε κατά του λογοτύπου) και επειδή οι αγγλόφωνες Χώρες της ΕΕ δεν ήθελαν την αναγραφή του υποκοριστικού «bio».
Ο λόγος ήταν διότι το “bio” στα αγγλικά δε σχετίζεται άμεσα με τα βιολογικά προϊόντα καθώς για τις Χώρες αυτές έχει επιλεγεί η χρήση του όρου «organic». Το προτεινόμενο λογότυπο αποσύρθηκε τελικά το Μάρτιο του 2008, αν και στο μεταξύ είχε ήδη ψηφιστεί.
Η παρούσα κατάσταση…
Μετά από μια μακρά περίοδο αμηχανίας και αφού είχαν αποσύρει το νέο προτεινόμενο σχέδιο, αποφασίστηκε ότι το πιο δόκιμο δεν ήταν άλλο από το να πραγματοποιηθεί ένας διεθνής διαγωνισμός και να επιλεγεί ένα νέο σχέδιο από τα προτεινόμενα. Ο διαγωνισμός αυτός ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2009 και μετά από μια μικρή παράταση ενός μήνα, ολοκληρώθηκε τον Ιούλιο του 2009. Στη συνέχεια, η ειδική επιτροπή που είχε συσταθεί για την επιλογή του νέου λογοτύπου, αξιολόγησε τα κατατεθέντα σχέδια (3.400 συνολικά) και κατέληξε στα τρία επικρατέστερα τα οποία τέθηκαν επί δίμηνο σε ανοιχτή διαδικτυακή ψηφοφορία από τους Ευρωπαίους Πολίτες (Δεκέμβριος 2009 έως Ιανουάριος 2010). Κάπως έτσι φτάσαμε το Φεβρουάριο του 2010 να ανακοινώνεται το «Ευρω-φύλλο» του Dusan Milenkovic ως το νικητήριο λογότυπο.
Εικόνα: Πως προέκυψε η ιδέα για το Νέο Ευρωπαϊκό Λογότυπο
Η πρόκληση για το μέλλον…
Το μεγάλο στοίχημα όμως για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αλλά και τα 27 Κράτη – Μέλη παραμένει και δεν είναι άλλο από το να μάθουν να αναγνωρίζουν το νέο λογότυπο βιολογικών προϊόντων οι Ευρωπαίοι Καταναλωτές. Η δυσκολία όμως στο εγχείρημα καθώς και το πόσο γρήγορα θα γίνει αυτό, εξαρτάται από τις δράσεις που θα πραγματοποιήσει η Επιτροπή και οι οποίες αναμένεται να ανακοινωθούν σχετικά σύντομα. Το πρόβλημα είναι ότι το νέο λογότυπο δεν είναι λογότυπο αλλά σήμα καθώς εκλείπει αυτή τη φορά η ένδειξη «Βιολογική Γεωργία». Το προηγούμενο σχέδιο, το οποίο και αντικαταστάθηκε, δε χρειαζόταν να το απομνημονεύσει ο καταναλωτής γιατί ΕΓΡΑΦΕ επάνω τη φράση «Βιολογική Γεωργία» ενώ το σημερινό πρέπει οι καταναλωτές να «εκπαιδευτούν» αφενός για να μάθουν το καινούριο και αφετέρου για να ξεχάσουν το παλιό!
Το στοίχημα είναι μεγάλο καθώς η αγορά των βιολογικών προϊόντων στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι εξαιρετικά σημαντική (25 δις δολάρια το 2007) και φαίνεται μάλιστα να μην την επηρεάζει και ιδιαίτερα η οικονομική κρίση. Κάθε κίνηση λοιπόν των διοικούντων για την περεταίρω ενδυνάμωση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών στα βιολογικά προϊόντα και της πίστης στο Σύστημα Ελέγχου, είναι κάτι παραπάνω από ευπρόσδεκτη αλλά οι περισσότερες αποφάσεις κρίνονται από το αποτέλεσμα και θα περιμένουμε όλοι προκειμένου να διαπιστώσουμε αν το νέο «Λογότυπο», του οποίου μάλιστα η χρήση είναι πλέον υποχρεωτική, θα προσδώσει την αναμενόμενη προστιθέμενη αξία στα βιολογικά προϊόντα.
Τα τελευταία χρόνια υπάρχει αυξημένη ζήτηση για προϊόντα τα οποία παράγονται με βιολογικές μεθόδους. Αυτό είναι αποτέλεσμα του ενδιαφέροντος που δείχνουν οι καταναλωτές για ζητήματα υγείας, υποβάθμισης του περιβάλλοντος και υπεραλίευσης. Η παραγωγή από τη βιολογική υδατοκαλλιέργεια το 2000, ήταν 5.000 τόνοι, από τις Ευρωπαϊκές χώρες, το 2003 έφτασε στους 7.500-8000 ενώ το 2005 έφτασε στους 10.330 τόνους και η αξία της σε 56,08 εκ. €. Τα είδη που καλλιεργούνται είναι κυρίως σολομός, που παράγεται στην Ιρλανδία και τη Σκωτία, πέστροφα, που παράγεται στη Σκωτία και τη Γερμανία, κυπρίνος και είδη του γλυκού νερού, παραγόμενα στην Αυστρία και τη Γερμανία, μπλε μυδιών τα οποία παράγονται στην Ιρλανδία, τσιπούρα και λαυράκι που παράγεται στην Γαλλία και Ελλάδα. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι η παγκόσμια παραγωγή «βιολογικής» υδατοκαλλιέργειας ανέρχεται σε 25.000 τόνους, το 2006 εκ των οποίων οι 3.000 τόνοι παράγονται στην Αμερική (Βραζιλία, Χιλή, Εκουαδόρ, Περού) με κυριότερα είδη σολομό, τιλάπια, γαρίδες, οι 8.000 τόνοι στην Ασία (μύδια, γαρίδες), ενώ 14.000 τόνοι στην Ευρώπη με κυριότερα είδη: κυπρίνο, πέστροφα, σολομό, τσιπούρα, λαβράκι, τιλάπια, οξύρυγχο και μύδια. Το 2008 υπολογίστηκε η παγκόσμια παραγωγή σε 53.000 τόνοι. Οι προβλέψεις για το 2030 είναι ότι η παραγωγή από τη βιολογική υδατοκαλλιέργεια θα φτάσει τους 1,2 εκατομμύρια τόνους.
Ωστόσο, για την βιολογική παραγωγή ζώων υδατοκαλλιέργειας για να αποφευχθεί η χρήση ορμονικών θεραπειών είναι απαραίτητη η περαιτέρω μελέτη και έρευνα της αναπαραγωγικής βιολογίας των εκτρεφόμενων ψαριών, καθώς και έρευνα για τις βιολογές τροφές απο τα πρώτα στάδια ανάπτυξης των ιχθύων και έρευνα για βιολογικά σιτηρέσια. Η έρευνα και μελέτη των επιδράσεων της διαφορετικής σύστασης των σιτηρεσίων σε πρωτείνη/ενέργεια (Π/Ε), στην φυσιολογία των οργανισμών, στην πέψη τους αποτελεί θέμα ουσιώδους σημασίας για τον καταρτισμό των βιολογικών σιτηρεσίων με την βέλτιστη αναλογία Π/Ε στα πειράματα ανάπτυξης που θα πρέπει να πραγματοποιηθούν εργαστηρικά και μετά να εφαρμοστούν σε βιομηχανική κλίμακα. Επίσης η ιχθυοπυκνότητα θα πρέπει να περιοριστεί ακόμη περισσότερο για την καλή μεταχείριση και καλή διαβίωση των ζώων. Το σχέδιο βιώσιμης διαχείρισης της βιολογικής υδατοκαλλιέργειας θα πρέπει να ελέγχεται με σαφείς κανόνες ελέγχου από κρατικό φορέα και αρχή ελέγχου ανα τακτά χρονικά διαστήματα. Θα πρέπει να εφαρμόζεται η περιβαλλόντικη παρακολούθηση της δραστηριότητας και να πραγματοποιούνται αναλύσεις και μετρήσεις σε όλα τα στάδια της παραγωγής, και στην ποιότητα του τελικού προιόντος. Για την περαιτέρω ανάπτυξη της βιολογικής υδατοκαλλιέργειας θα πρέπει να ανανεώνονται βάση ερευνητικών αποτελεσμάτων και ερευνητικών εργασιών οι προδιαγραφές που θα ισχύουν για τη βιολογική παραγωγή, ως συμβολή στη διαφάνεια, στη δημιουργία εμπιστοσύνης στους καταναλωτές αλλά και στη δημιουργία μίας εναρμονισμένης αντίληψης της έννοιας της βιώσιμης βιολογικής παραγωγής.
DS Consulting
