(Μέρος Α: η βιολογική γεωργία και η οικονομική κρίση)
Το καλοκαίρι του 2007 άρχισαν να μαζεύονται τα πρώτα μαύρα σύννεφα πάνω από τις Οικονομίες των Δυτικών Χωρών και θεωρείται ότι ξεκίνησε η αρχή της οικονομικής κρίσης με τις συνέπειες που βιώνουμε πλέον στις μέρες μας. Τι γινόταν όμως τότε; Ποιες ήταν οι συνήθειες των Δυτικών; Πως αντανακλούσαν οι καταναλωτικές συνήθειες στη βιολογική γεωργία;
Για τις περισσότερες Χώρες, με την εύκολη πρόσβαση σε χρήμα λόγω χαμηλών επιτοκίων και την εύκολη έως ασύδοτη πρόσβαση στον τραπεζικό δανεισμό, η λογική και η φιλοσοφία στη διατροφή δεν είχαν και πολλά περιθώρια για να αναπτυχθούν. Όπως όλες οι καταναλωτικές συνήθειες περιστρέφονταν γύρω από ένα καταναλωτικό μοντέλο στο οποίο η ποσότητα κυριαρχούσε της ποιότητας έτσι και στη διατροφή από την κυριαρχούσα τάση εξέλειπε κάθε έννοια ορθολογισμού και ευαισθησίας προς τα «παραλειπόμενα» σε σχέση με τη γεωργική παραγωγή. Άμεσο θύμα ως γνωστόν, το περιβάλλον.
Μετά το 2007 και κυρίως μετά την κατάρρευση του κολοσσού Lehman Brothers το Σεπτέμβριο του 2008, οι Ανεπτυγμένες Οικονομίες αναγκάστηκαν να κοιτάξουν το πρόβλημα στα μάτια και αποφασίστηκε μια στροφή προς την πολιτική της «βιώσιμης ανάπτυξης» με έμφαση πλέον στα περιβαλλοντικά προβλήματα και ότι αυτά συνεπάγονται. Ο νέος Πρόεδρος των ΗΠΑ, Barrack Obama, μίλησε για πρώτη φορά για «πράσινες πολιτικές» οι οποίες θα εξασφάλιζαν και την προστασία του περιβάλλοντος και θα δημιουργούσαν μερικά εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας για να αντιμετωπιστεί η λαίλαπα της συρρίκνωσης της ισχυρότερης οικονομίας του πλανήτη. Η πολιτική αυτή πολύ γρήγορα υιοθετήθηκε και από άλλες Χώρες και φτάσαμε μέσα σε λιγότερο από ένα χρόνο, όλοι να μιλάνε για το περιβάλλον, για «πράσινη ανάπτυξη» και όλα τα νέα προϊόντα να λανσάρονται ως φιλικά προς το περιβάλλον και με προθέματα του τύπου «οικο», «bio» κτλ.
Η βιολογική γεωργία υπήρχε. Εδραιώθηκε μετά το 1991 με τη θεσμοθέτηση της παραγωγής και της εμπορίας με πρωτοβουλία της ΕΟΚ (ψήφιση του Κανονισμού 2092/91) και αναδείχθηκε μετά το 2004 όταν στηρίχθηκε και πολιτικά από την ΕΕ με το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Δράσης για την ανάπτυξη του κλάδου. Το πρόβλημα ήταν ότι το βλέμμα των περισσοτέρων, ήταν στραμμένο αλλού.
Για τις Χώρες που δεν είχαν αναπτύξει μέχρι τότε ισχυρές εγχώριες αγορές για τα βιολογικά προϊόντα και στις οποίες ο κλάδος της βιολογικής γεωργίας αποτελούσε περιθωριακή αγορά απευθυνόμενη σε λίγους, στήθηκε ξαφνικά μια οικονομική «πλατφόρμα» στην οποία τα μηνύματα και οι αρχές της βιολογικής γεωργίας απλά και αβίαστα, κάθισαν σαν να την περίμεναν από χρόνια.
Είναι η πρώτη φορά στη Χώρα μας που μπορούμε ελεύθερα να μιλάμε για περιβαλλοντικά οφέλη και να επικοινωνήσουμε τη λογική πίσω από την τιμή. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, το μόνο σοβαρό επικοινωνιακό πλεονέκτημα των βιολογικών προϊόντων δεν ήταν άλλο από την υγεία του καταναλωτή. Τα βιολογικά προϊόντα ήταν απλά προϊόντα χωρίς χημικά, συνεπώς ασφαλέστερα από τα συμβατικά. Σήμερα, που ο κόσμος αγοράζει λευκές συσκευές Α ενεργειακής κλάσης, που ο κάθε Δήμος σε όλη τη Χώρα έχει «μπλε» κάδους, που εισάγονται έννοιες όπως τα «περιβαλλοντικά τέλη», που πηγαίνουμε ταξίδια στην Ελλάδα και προσπερνάμε στο δρόμο μας αιολικά πάρκα, μπορούμε πλέον να μιλήσουμε για όλα όσα αντιπροσωπεύει το βιολογικό προϊόν που βάζουμε στο τραπέζι μας.
Δημήτρης Σωτηρόπουλος
(Ο Δημήτρης Σωτηρόπουλος είναι Διευθυντής Διοίκησης & Ανάπτυξης της Φιλικής Πιστοποίησης Α.Ε.)
